Lễ cấp sắc của người Dao quần chẹt Thanh Sơn

IMG_7814

  Cầm Sơn Út Mười mời tôi dự buổi liên hoan khánh thành hệ thống nước sạch với anh em công nhân xây dựng. Trong buổi liên hoan tôi được Dương Trung Đức mời dự lễ Lập Tỉnh của anh. Nhà Đức hiện đang cư trú tại xóm Quyết Tiến xã Địch Quả, huyện Thanh [...]

Khèn Mông với vũ điệu của ngàn xanh

tn_2

Trần Vân Hạc Ai đã một lần được thả hồn trong những bước nhảy điêu luyện của các chàng trai Mông trong điệu múa khèn, đều có chung cảm giác như được hòa cùng vũ điệu của ngàn xanh. Những động tác dân vũ mạnh mẽ, uyển chuyển như hội tụ tinh hoa của cuộc [...]

Nhân sinh trong tiếng đại ngàn

thai

Trần Vân Hạc

Chữ viết của người Pà Thẻn

pathen

Trần Vân Hạc Dân tộc Pà Thẻn còn gọi là Pà Hưng, Mèo Lài, Mèo Hoa, Mèo Ðỏ, Bát Tiên tộc… với dân số có khoảng gần 4.000 nghìn người, sống chủ yếu ở 2 tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang. Ngôn ngữ: Thuộc ngữ hệ Mông – Dao.

Dịu dàng áo cỏm khăn piêu

aothai1

 Trần Vân Hạc Tiếng trống rộn ràng thúc dục, tiếng khèn gọi mời tha thiết, ánh lửa bập bùng nhảy nhót trên búp tay như bông hoa ban của người con gái Thái đang mê say lướt đi trong điệu xòe mừng xuân mới. Chiếc khăn piêu bồng bềnh ươm sắc hồng trên má đào [...]

Khái lược về sự giao thoa ngôn ngữ Thái – Kinh

thai

   Trần Vân Hạc Người Thái là một trong 54 dân tộc, trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam có tiếng nói và chữ viết rất gần với người Kinh. Người Thái và người Kinh đều là những cư dân lúa nước, có địa bàn cư trú gần nhau. Trong quá trình phát [...]

Truyện thơ Khủn Tưởng- Khủn Tinh

suoi

Sầm Văn Bình 1. Xuất xứ. Truyện thơ Khủn Tưởng- Khủn Tinh là truyện khuyết danh; và nói chung tất cả các truyện thơ được lưu truyền trong văn học dân gian dân tộc Thái đều thuộc loại khuyết danh. Chưa có thông tin nào làm căn cứ để xác định thời gian xuất hiện [...]

Lễ Thôi sưởi lửa của người Thái Tây bắc

cau cho nguon sua tot lanh

(Thông điệp nhà có người mới sinh’) Người Thái Tây Bắc có tục các sản phụ đều sưởi lửa trong thời gian ở cữ. Lửa trong quan niệm của người Thái giúp các sản phụ và trẻ sơ sinh thêm mạnh khỏe, tránh được sự quấy nhiễu của ma quỷ, đồng thời lửa còn giúp [...]

Thiếu nữ Thái trắng cùng… gội đầu

– Lễ hội gội đầu là lễ hội của đồng bào vùng Thái trắng thuộc vùng sông nước các huyện Quỳnh Nhai, Phù Yên, xã Ngọc Chiến (huyện Mường La) tỉnh Sơn La và người Thái ở Mường Lay (tỉnh Điện Biên), Phong Thổ, Mường Tè (tỉnh Lai Châu). Bà con ở bản Chẩu Quân, [...]

Thơ Thái Việt Nam và việc dịch sang ngôn ngữ phổ thông

Cà Văn Chung và Trần Vân Hạc Kho tàng truyện thơ Thái, Việt Nam vô cùng phong phú cả về nội dung và nghệ thuật. Nhiều tác phẩm đã được dịch ra ngôn ngữ phổ thông và được giảng dạy trong nhà trường, đặc biệt thiên truyện thơ: “Xống chụ xon xao” – Tiễn dặn [...]

Sống chụ son sao – Tập đại thành của văn học Thái

(Bản Chiềng Ly) THÁI DOÃN HIỂU giới thiệu Dịch giả NGUYỄN KHÔI Nguyễn Khôi là nhà thơ được chúng tôi tuyển vào bộ THI NHÂN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI. Sự nghiệp của anh gồm có thơ ca, biên khảo và dịch thuật. Về phương diện dịch thuật anh có công trình Sống Chụ Son Sao [...]

Vũ điệu sinh sôi

Trần Vân Hạc Có thể nói vũ điệu chọc lỗ tra hạt của người Khơ Mú, xã Nghĩa Sơn, Huyện Văn Chấn, Yên Bái như vậy, bởi đây không chỉ diễn tả động tác chọc lỗ tra hạt trên nương, vũ điệu của khát vọng ấm no hạnh phúc, mà còn chuyên chở những ý [...]

Vũ điệu của ngàn xanh

Trần Vân Hạc Ai đã một lần được thả hồn trong những bước nhảy điêu luyện của các chàng trai Mông trong điệu múa khèn, đều có chung cảm giác như được hòa cùng vũ điệu của ngàn xanh. Những động tác dân vũ mạnh mẽ, uyển chuyển như hội tụ tinh hoa của cuộc [...]

Sử thi “Đẻ đất đẻ nước” và hội nhập

vanhac

Vương Anh Tận bây giờ tôi vẫn nhớ câu nói của giáo sư, tiến sĩ Đông phương học Niculin (Liên bang Nga) khi ông trao đổi với tôi về cái gốc của cây “Chu đá, lá chu đồng, bông thau, quả thiếc” trong Sử thi Mo Mường “Đẻ đất đẻ Nước”; Ông nói: “Núi không [...]

Hội mừng mùa măng mọc của người Khơ Mú Nghĩa Sơn

Câu mua

Trần Vân Hạc “Mừng mùa măng mọc” là mỹ tục của người Khơ Mú Nghĩa Sơn (Văn Chấn, Yên Bái), thể hiện thái độ sống tôn trọng môi trường sinh thái và trách nhiệm với rừng, đồng thời chuyên chở những ý nghĩa nhân sinh cao đẹp.

Huyền thoại Khủn Tinh

HồngLĩnh

SẦM VĂN BÌNH Trong kho tàng văn học dân gian của cộng đồng các dân tộc thiểu số ở Việt Nam nói chung và dân tộc Thái nói riêng, có truyện thơ “Xống chụ xon xao” từng được ví như một “Truyện Kiều của dân tộc Thái” và đã được nhiều người biết đến, tuy [...]