Sắc thắm hoa ban đỏ

Dương Hiền Nga

Đất trời Tây Bắc bốn mùa đều xanh tươi một vẻ đẹp rất riêng, xanh đến ấm áp và rạo rực, nhưng đẹp và ấn tượng nhất là mùa xuân và mùa thu, bởi lẽ Tây Bắc hai mùa này đều có hoa ban nở.
Mùa xuân Tây Bắc đất trời phơi phới. Trai bản gái mường tung còn trong câu khắp giao duyên, hoa ban trắng nở khắp nơi nơi. Giữa bao loài hoa xuân đua nở, hoa ban trắng chiếm lòng người bằng vẻ đẹp trinh bạch, tinh khôi thật khó quên.

Xuân qua, hè tới cuộc sống bộn bề lo toan, thu sang khi nào không hay, gió heo may xào xạc, ta cảm nhận hơi thu se lạnh, nắng vàng như tơ trải trên cách đồng đã gặt, đất nâu hiền hòa nghỉ ngơi, cò trắng thảnh thơi bay lên bay xuống, trâu mẹ căng bầu sữa nghé ọ gọi con. Các dòng suối bỗng trong vắt êm đềm chảy… trong sự êm ả thanh bình của mùa thu đang độ chín, hoa ban đỏ bắt đầu nở.
Đầu tiên là một vài bông ở đầu cành như cánh thiếp báo tin thắm: Đất trời Tây Bắc đã vào giữa thu, tán lá xanh biếc, bầu trời thu xanh trong sắc thắm hoa ban đẹp vô cùng! Không đỏ cờ, không chói lóa như phượng, mà mầu đỏ hơi ngả tím, đỏ dịu dàng hiền hậu khiến ta phải ngắm thật lâu để thưởng thức sự kỳ diệu của thiên nhiên nơi đây.
Hoa ban đỏ nở vào lúc sau mùa gặt, lúa đầy dưới gậm sàn, làng bản no ấm, các thiếu nữ Thái hong mái tóc thơm óng ả nơi đầu sàn, đêm hạn khuống cất lên lời tình ca ngọt ngào tình tứ. Mùa hoa ban đỏ nở bừng khi mùa thu cách mạng vừa đến, chiến dịch Tây Bắc mùa thu 1952 giải phóng quê hương đem lại sức sống mới cho điệu “xòe”, câu “khắp” thêm rộn ràng, điệu “khèn”, điệu”pí” thêm da diết. Có phải máu đào của bao liệt sỹ đã ngã xuống đất này để hoa đỏ thắm đến thế. Hoa ban đỏ càng thắm đỏ như nỗi niềm e ấp chưa thể nói thành lời:
Cái mầu hoa đỏ như là
Thời gian nén lại vỡ òa khát khao…
Màu hoa đỏ tự trên cao
Cháy lên như chẳng lúc nào nguôi ngoai…
(Nguyễn Trọng Tạo)